مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
905
طب اكبرى ( فارسى )
[ 1218 ] فصل [ نهم ] : اندر عذيطه اين ، مرضى است كه هرگاه جماع نمايند ، وقت انزال ، غايط نيز برآيد به غير اراده و مقعد حفظ او نتواند نمود . و اين علت ، بيشتر كسانى را افتد كه از جماع لذت تام يابند و منى ايشان در غايت رقت و حدّت بود و خون ايشان رقيق و عصبها سست بود و ارواح اندك و عضلات در غايت ضعف [ باشد ] و طبع [ آنها ] كثيف و لذت به محسوسات لمسى بيشتر بود . و فرزند اين مرض ، ناقص العقل آيد و گاه باشد كه علت مذكور عورات را حادث گردد . بايد دانست كه صاحب اين مرض را عذيوط گويند بر وزن قرطعب ؛ پس عذيطه ، مرض باشد و عذيوط ، صاحب مرض [ است و ] تحقيق كلام اين است ؛ امّا در اكثر كتب به جز غديوط يافته نمىشود . علاج : در تقويت دل و دماغ و اعصاب كوشند . و دل بر جماع حريص ندارند . و چون خواهند شروع در جماع كنند ، نخستين به استنجاء روند تا روده پاك شود و بايد كه شكم خالى باشد . و غذا در اين مرض ، چيزهاى قابض بايد چون قلايا با زيره آميخته و كبك و تيهو و كزمازج و برنج بريان با اندكى روغن پخته و از اقاقيا و رامك و گلنار صمغ عربى و كندر شافه سازند و پيوسته بردارند خصوصا عند الجماع . و روغن بهى و روغن أبهل و روغن ناردين در مقعد ماليدن و مرهم قابض بر سفره نهادن سود دارد . و از آنكه كثرت لذت ممدّ اين علّت است و صفاى حس لمس باعث ازدياد لذّت [ است ] ، [ لذا ] جماع با نامرغوبه و بارد الموضع نفع مىدهد و تخدير ، مفيد است . و تدبيرى كه گفته شد به زنان نيز به كار آيد . و غديطه ، نادر افتد ؛ خاصه در زنان .